ملك شاه حسين بن ملك غياث الدين / محمد بن شاه محمود سيستانى
مقدمهء مصحح 15
احياء الملوك ( تاريخ سيستان تا عصر صفوى ) ( فارسى )
احياء الملوك در تاريخ سيستان كتاب حاضر تاريخ سيستانى است كه ملك شاه حسين بن ملك غياث الدين محمد بن ملك محمود سيستانى ، از شاهزادگان سيستان تأليف و تصنيف كرده است . نامبرده اين كتاب را در سال هزار و بيست و هفت هجرى قمرى يعنى در دوران سلطنت شاه عباس اول ( 989 - 1038 ) تمام كرد و آن را به نام « احياء الملوك » خواند . « 1 » نسخهء منحصر به فرد اين كتاب در سال هزار و دويست و هفتاد و دو در تهران بود و كسى آن را براى كنتدو - گوبينو خريدارى كرد و به دست كنت مزبور از تهران خارج شد . اصل نسخه امروز به شمارهء ( Or . 2779 ) در موزهء بريتانياى لندن است . در سال هزار و سيصد و ده به دستور وزارت فرهنگ ، مرحوم قزوينى از آن عكسى تهيه كرد و به تهران فرستاد اين عكس فعلا در كتابخانهء ملى است و كتاب حاضر از روى آن نسخهء عكسى به چاپ رسيده است . مرحوم قزوينى در مقدمهء نسخهء عكسى ، اين كتاب را چنين معرفى كرده است : « كتاب احياء الملوك در تاريخ سيستان تأليف شاه حسين بن ملك غياث الدين محمد بن شاه محمود سيستانى از اعقاب صفاريان ( به عقيدهء خودشان ) و از شاهزادگان سيستان در سنهء هزار و بيست و هشت هجرى در سلطنت شاه عباس اول ( و اين كتاب غير تاريخ سيستان معروف است كه در حدود هفتصد هجرى تأليف شده و نام مؤلف آن معلوم نيست و ظاهرا در پاورقى روزنامهء ايران در حدود سنهء 1296 به طبع رسيده است . ) « 2 » تأليف شده است . براى تاريخ اين ناحيه از ايران ، هردو كتاب در اقصى درجهء اهميت است و دومى يعنى كتاب حاضر مكمل و متمم اولى است و هيچكدام مغنى از ديگرى نيست .
--> ( 1 ) - براى سال تأليف نگاه كنيد به صفحات 3 و 19 و 109 و 124 . وقايع سال 1028 را مؤلف بعدا به تحرير درآورده و بدين كتاب افزوده است . ( 2 ) - اين كتاب را مرحوم ملك الشعراى بهار در سال هزار و سيصد و چهارده در تهران به طبع رسانيد .